Hız kaybetmeden önce direği bir anda sola ya da sağa doğru çeken o his — ön lastik patladığında aracın nasıl davrandığını bir kez yaşadıysanız, unutmuyorsunuz. Arka lastik daha sessiz patlıyor ama araç yine de tepki veriyor. İki durumda da yapmanız gereken şeyler aşağı yukarı aynı.
Seyir Halindeyken Lastik Patlarsa
Direksiyonu sıkıca tutun. İlk refleks frene basmak oluyor — yapmamanız gereken de tam olarak bu. Ani fren, aracın kontrolden çıkmasını hızlandırır. Direksiyonu iki elinizle tutun, araç yönelmeye çalıştığı tarafa doğru hafifçe karşı koyun.
Gazı yavaşça bırakın. Araç zaten yavaşlamaya başlayacak, siz de o sırada sağ şeride geçin ve güvenli bir alana, mümkünse yol kenarına ya da otoparka doğru yönelin. Yüksek hızdayken frene basmadan sürüklenerek yavaşlamak, refleks frenleme yapmaktan çok daha az tehlikeli.
Güvenli Durma
Araç yavaşlayınca tamamen durabilecek kadar güvenli bir yere çekin. Dörtlüleri açın, motoru kapatın. Otoyoldaysanız aracı olabildiğince bankete alın — trafikten uzaklaşmak her şeyin önünde gelir. Araçtan çıkmadan önce sağ taraftan geçen araçlara bakın.
Arkaya reflektör koyabiliyorsanız koyun. Özellikle gece ya da virajın hemen ardından dururken bu reflektör hayat kurtarır.
Stepneniz Varsa
Bagajda full-size (standart ebat) bir stepneniz varsa değiştirebilirsiniz — krikonun nerede olduğunu biliyorsanız ve trafik güvenliyse. Ama iki şeyi aklınızda tutun:
- T tipi stepne (dar, yedek) uzun mesafe için değildir. Genellikle maksimum 80 km/h ve 100-150 km için tasarlanmıştır. Taktıktan sonra ilk fırsatta lastikçiye gidin.
- Otoban ya da kalabalık yolda kendiniz değiştirmeye çalışmak çoğu zaman kaza riskini artırır. Güvende değilseniz değiştirmeyin.
Stepneniz Yoksa veya Değiştiremiyorsanız
Hasar gören lastik tamamen patlamışsa ya da janta kadar hasar gördüyse araç lastikçiye kadar gidemez. Bu noktada iki seçenek var:
- Çekici çağırın. Araç en yakın lastikçiye ya da servisinize taşınır.
- Yerinde lastik yardımı isteyin. Eğer yalnızca lastik değişimi gerekiyorsa — yani araçta uygun stepne varsa ama siz değiştiremiyorsanız — yol yardım ekibi gelip lastiği değiştirir.
Jant Hasarlı Mı?
Patlak lastikle biraz sürüldüyse ya da lastik aniden tümüyle boşaldıysa jant deformasyona uğramış olabilir. Yeni lastik takılsa bile jant düzgün değilse araç sallar ve uzun süreli kullanımda diğer parçalara da zarar verir. Lastikçide jantı da kontrol ettirin.
Hangi Durumlarda Mutlaka Çekici Gerekir?
- Stepne yok ve lastik tümüyle tahrip olmuş
- Jant göründüğü kadar hasar görmüş
- Otoyol veya köprü üzerinde kaldınız ve güvenli değiştirme imkânı yok
- Birden fazla lastik etkilenmiş (nadir ama olur — çivi veya metal parça birden fazlasını patlatabilir)
Bu durumlarda direksiyonun başında beklemeniz ve yol yardım çağırmanız en doğrusu.
İstanbul'da Lastik Patlağı
İstanbul yollarındaki çivi, cam parçaları ve kalker taşları lastik patlağının en sık sebebi. Galata Köprüsü alt geçitleri, Maltepe sahil yolu ve inşaat alanı yakınları özellikle riskli bölgeler. Her iki haftada bir lastik basıncını kontrol etmek hem patlama riskini hem de yakıt tüketimini düşürüyor.
Çekici ya da yol yardım için bizi aradığınızda konumunuzu ve lastik durumunu söylemeniz yeterli. Stepneniz varsa değiştiririz, yoksa lastikçiye taşırız.
